Gearáin, aisíocaíochtaí agus camscéimeanna: treoir do chustaiméirí

Is é 36 líon na gceadúnas i gclár Údaráis Rialála Cearrbhachais na hÉireann (GRAI) amhail an 6 Deireadh Fómhair 2026, ag 35 oibreoir. Ceadúnais gealltóireachta is ea iad uile; níl ceadúnas casaíne ar bith ina measc. Ní insíonn an uimhir sin cé a thabharfaidh d'airgead ar ais duit. Ní insíonn sí ach na hoibreoirí ar féidir leat gearán a dhéanamh fúthu leis an Údarás.

Cé leis a ndéanfaidh tú gearán faoi oibreoir cearrbhachais, mar sin? Ar dtús leis an oibreoir féin. Ní réitíonn an GRAI díospóidí idir custaiméirí agus oibreoirí; ní scrúdaíonn sé ach an ndearna oibreoir ceadúnaithe sárú ar oibleagáid dhlíthiúil. Maidir le hairgead, bíonn tú ag plé leis an oibreoir, leis an mbanc nó leis an gcúirt.

Cé leis a labhróidh tú?

Braitheann an chéim cheart ar dhá cheist. An bhfuil ceadúnas ón GRAI ag an oibreoir? Agus an sárú oibleagáide, ceist airgid nó camscéim atá i gceist? Seiceáil clár an GRAI sula roghnaíonn tú.

Cás	Cé leis a labhróidh tú	Cad is féidir leis	Cad nach féidir leis
Díospóid le hoibreoir ceadúnaithe: geall, cuntas nó íocaíocht	An t-oibreoir	An cás a réiteach	—
Sárú oibleagáide ag oibreoir ceadúnaithe tar éis an 1 Iúil 2026	An GRAI	An sárú a scrúdú agus smachtbhanna a ghearradh	Díospóid a réiteach nó airgead a thabhairt duit
Oibreoir gan cheadúnas ón GRAI, casaíne ar líne san áireamh	An t-oibreoir; fiosrúchán ginearálta don GRAI	An cás a réiteach (an t-oibreoir); fiosrúchán a ghlacadh (an GRAI)	Gearán a ghlacadh tríd an bhfoirm ghearáin
Íocaíocht chárta	Do bhanc nó soláthraí an chárta	‘Chargeback’ a thriail	Toradh a ráthú
Camscéim	Do bhanc agus an Garda Síochána	Íocaíochtaí a stopadh agus do chuntas a scríobh síos	Airgead a ráthú ar ais

An chéad chéim: gearán a dhéanamh leis an oibreoir féin

Deir an GRAI gur chuig an oibreoir a théann díospóid, ar dtús agus go díreach. Deir Citizens Information (leathanach curtha in eagar an 17 Iúil 2026) nach ar an GRAI atá an fhreagracht as díospóidí custaiméirí aonair.

Tá sé luaite i dtreoirlínte an GRAI do cheadúnaithe (an 17 Feabhra 2026) gur dea-chleachtas é go mbeadh próiseas inmheánach gearán ag oibreoir ceadúnaithe. Dea-chleachtas é; ní oibleagáid é. Mar sin, ní féidir a rá go mbeidh próiseas foirmiúil ag gach oibreoir. Is i dtéarmaí agus coinníollacha an oibreora a leagtar amach an tréimhse fhreagartha.

Cuir do ghearán in iúl i scríbhinn, ionas go mbeidh taifead agat. Seo iad na trí chéim:

1. Scríobh chuig an oibreoir agus luaigh an dáta, an cuntas agus an rud a iarrann tú.
2. Coinnigh gach ríomhphost, teachtaireacht agus pictiúr scáileáin. Molann an Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí (CCPC) taifead de gach teagmháil a choinneáil. Is fiú sin a dhéanamh, ar eagla go mbeadh ort an gearán a ardú níos déanaí.
3. Tabhair faoi deara cathain a tháinig freagra, nó nár tháinig.

Cad a sheiceálann an GRAI i ndáiríre, agus cad nach ndéanann sé

Scrúdaíonn an GRAI líomhaintí go ndearna oibreoir ceadúnaithe sárú ar oibleagáidí faoin Acht um Rialáil Cearrbhachais, 2024. Déanann sé monatóireacht ar chomhlíonadh an Achta agus socraíonn sé an ndearnadh sárú. Ní féidir leis díospóidí idir tomhaltóirí agus oibreoirí a réiteach. Ní chuimsíonn an ról sin airgead a fháil duit.

Is gealltóireacht a chlúdaíonn na ceadúnais go léir faoi láthair, gealltóireacht chianda den chuid is mó. Níl gach oibleagáid faoin Acht i bhfeidhm fós. Sula scrúdaíonn an tÚdarás gearán, féachann sé ar thrí cheist:

1. An bhfuil an t-oibreoir i gclár an GRAI d'oibreoirí gealltóireachta ceadúnaithe?
2. Ar tharla an sárú líomhnaithe tar éis an 1 Iúil 2026? Mura ea, ní féidir leis an Údarás é a scrúdú, mar ní raibh ceadúnas ag an oibreoir roimhe sin.
3. An mbaineann an sárú le hoibleagáid atá i bhfeidhm cheana? Mura mbaineann, ní féidir é a scrúdú.

Seo roinnt ábhar a bhféadfaí gearán a dhéanamh fúthu, de réir an GRAI (níl an liosta uileghabhálach):

• Ní cheadaítear do leanbh, aon duine faoi bhun 18 mbliana d'aois, páirt a ghlacadh i gcearrbhachas. Ní féidir le hoibreoir ceadúnaithe leanbh a fhostú.
• Ní féidir cearrbhachas ar líne a dhéanamh ach le cuntas, agus fíoraítear aois agus céannacht nuair a osclaítear é.
• Ní fhéadfaidh oibreoir ceadúnaithe airgead buaite a choinneáil siar gan chúis réasúnta (alt 155), mar shampla má thugann sé patrún amhrasach geallta faoi deara. Scrúdaíonn an tÚdarás an sárú; ní ordaíonn sé íocaíocht. Tá an cás sin le fáil ar an leathanach cad is féidir a dhéanamh nuair nach n-íoctar d'airgead buaite.
• Ní mór deis a thabhairt duit teorainn a shocrú leis an méid a chaitheann tú (alt 164).
• Ní féidir le hoibreoir ceadúnaithe cártaí creidmheasa a ghlacadh mar íocaíocht ná creidmheas a thabhairt (alt 165).
• Ní mór cuntas a dhúnadh nuair a iarrann an sealbhóir é i scríbhinn, nó tar éis 13 mhí gan ghníomhaíocht (alt 171).
• Ní mór cóip de na téarmaí agus coinníollacha a thabhairt duit ar an gcéad rochtain, agus arís nuair a athraítear iad (alt 172).
• Ní mór nasc le cláir rialaithe tuismitheoirí a bheith ar an leathanach baile (alt 174).

Ní bhaineann ailt 171, 172 ná 174 ach le ceadúnais chianda.

Tá tuilleadh faoi na cearta sin, teorainneacha agus cártaí creidmheasa ina measc, ar an leathanach do chearta le hoibreoir ceadúnaithe: teorainneacha, dúnadh cuntais agus cártaí creidmheasa.

Níl na hoibleagáidí seo a leanas i bhfeidhm fós, de réir an GRAI, amhail an 6 Deireadh Fómhair 2026:

• rialacha fógraíochta, an cosc ar fhógraíocht faoin gcearrbhachas a chraoladh idir 5:30am agus 9:00pm san áireamh
• gríosú spriocdhírithe
• urraíocht
• an Clár Náisiúnta Eisiaimh Cearrbhachais

Tá siad le teacht, agus ní féidir sáruithe orthu a scrúdú go fóill. Tá cuntas iomlán ar an méid atá i bhfeidhm agus ar an méid atá le teacht ar an leathanach cad atá i bhfeidhm faoin Acht um Rialáil Cearrbhachais, 2024, agus cad atá le teacht. Níl an Crannchur Náisiúnta faoi údarás an GRAI; rialaítear é ar leith faoin Acht um Chrannchur Náisiúnta, 2013.

Conas gearán faoi oibreoir cearrbhachais a chur faoi bhráid an GRAI

Má tá oibreoir ceadúnaithe i gceist agus gur tharla an sárú líomhnaithe tar éis an 1 Iúil 2026, ní mór an gearán a dhéanamh i scríbhinn. Is é 12 mhí ó dháta an tsáraithe líomhnaithe an teorainn ama a leagann alt 180(4) den Acht síos. Féadfaidh an tÚdarás an tréimhse a shíneadh má mheasann sé go bhfuil sin cuí agus nach ndéanfadh sé éagóir ar an oibreoir, ach ní cóir brath air.

Is féidir an gearán a dhéanamh ar fhoirm ar líne ar leathanach na ngearán ar grai.ie. Iarrann an fhoirm cúig rud:

1. d'ainm agus do shonraí teagmhála;
2. ainm an oibreora cheadúnaithe a bhfuil do ghearán ina leith;
3. cur síos soiléir ar do ghearán, agus ar an oibleagáid a sáraíodh, dar leat;
4. dáta nó dátaí an tsáraithe líomhnaithe;
5. aon fhianaise ar mian leat a chur isteach.

Nuair a bhíonn an gearán scrúdaithe ag an Údarás, is féidir leis ceann amháin nó níos mó de thrí rud a dhéanamh. Féadfaidh sé dul ar aghaidh faoi alt 190, má cheapann sé gur sháraigh an t-oibreoir oibleagáid. Féadfaidh sé gníomh cuí eile a dhéanamh. Nó féadfaidh sé gan aon ghníomh breise a dhéanamh. Is féidir leis diúltú don ghearán freisin, mar shampla mura ndearnadh é i ndea-chreideamh nó má scrúdaíodh an gearán céanna cheana. Tabharfaidh an tÚdarás fógra scríofa duit féin agus don oibreoir ar an gcinneadh agus ar na cúiseanna leis.

Ní hionann smachtbhanna ar oibreoir agus cúiteamh duit. Féadfaidh smachtbhanna riaracháin a bheith ina fhíneáil airgid, ina fhionraí ceadúnais, ina chúlghairm ceadúnais nó ina choinníoll ar cheadúnas. Is é uasmhéid na fíneála €20 milliún nó 10% de láimhdeachas an oibreora ceadúnaithe, cibé acu is airde.

Níor aimsíodh tréimhse fhoilsithe don scrúdú, ná líon na ngearán a fuarthas ón 1 Iúil 2026. Ní luaitear aon uimhir anseo mar gheall air sin.

Oibreoir gan cheadúnas ón GRAI: cá bhfágann sin thú?

Ní féidir an fhoirm ghearáin a úsáid chun gearán a dhéanamh faoi oibreoir gealltóireachta gan cheadúnas. Deir an GRAI gur chóir foirm na bhfiosrúchán ginearálta a úsáid ina ionad. Ciallaíonn sé sin gur féidir fiosrúchán a chur chuig an Údarás. Níor aimsíodh foinse a thugann le fios go scrúdaítear gearán aonair tríd an bhfoirm sin.

Maidir le casaíní ar líne, níl ceadúnas cluichí ar bith sa chlár amhail an 6 Deireadh Fómhair 2026. De réir an GRAI, osclófar iarratais ar cheadúnais eile, cluichí san áireamh, le linn 2027 agus 2028. Dá bhrí sin, ní bhaineann cosán gearán an GRAI le casaíne ar líne faoi láthair.

Má tá ceadúnas eachtrach ag oibreoir, is féidir gearán a dhéanamh leis an rialtóir a d'eisigh é, ach níl aon toradh cinnte ann. Ní hionann ceadúnas eachtrach agus cosaint Éireannach. Tá tuilleadh faoin ábhar seo ar an leathanach an chosaint nach bhfuil agat le hoibreoir gan cheadúnas Éireannach, agus faoi cad a chiallaíonn ceadúnas Éireannach ar an leathanach cad atá ceadúnaithe in Éirinn agus conas é a sheiceáil.

D'airgead a lorg ar ais: an banc, ‘chargeback’ agus éilimh bheaga

Níl aon ráthaíocht ann go bhfaighidh tú airgead ar ais. Tá trí bhealach ann, áfach, ar fiú iad a thriail, agus is fiú a fhios a bheith agat cad nach ndéanann gach ceann acu.

An banc agus ‘chargeback’

Deir an CCPC gur próiseas é ‘chargeback’ inar féidir le soláthraí do chárta, an banc de ghnáth, an t-idirbheart a aisiompú. Is féidir leis d'airgead a thabhairt ar ais duit freisin. Is féidir é a úsáid, mar shampla, mura bhfuil an t-idirbheart ceadaithe agat. Is féidir freisin má cuireadh níos mó ná uair amháin tríd é, nó mura soláthraíodh an tseirbhís ar íoc tú as. I bhformhór na gcásanna, tá 90–120 lá agat chun an íocaíocht a chur faoi dhíospóid. Iarr aisíocaíocht ón ngnólacht ar dtús.

Deir ECC Ireland nach bhfuil aon ráthaíocht ann go n-éireoidh leis an mbanc an t-airgead a aisghabháil tríd ‘chargeback’. Má chuireann tú airgead isteach i sparán digiteach le soláthraí íocaíochta ar líne, measfar gurb é an chéad íocaíocht sin féin an t-idirbheart cárta. Is dócha nach gclúdóidh ‘chargeback’ íocaíocht a dhéantar ón sparán sin ina dhiaidh sin.

Níor aimsíodh foinse oifigiúil Éireannach a thugann le fios an bhfuil ‘chargeback’ ar fáil do thaisce a cuireadh le hoibreoir cearrbhachais. Braitheann an cinneadh ar rialacha an bhainc agus ar rialacha comhlachta an chárta. Is féidir leat fiafraí; ní féidir toradh a ráthú. Tá tuilleadh ar an ábhar sin ar an leathanach conas íocaíocht chárta a lorg ar ais (‘chargeback’).

Más é an banc an fhadhb

Is é Ombudsman na Seirbhísí Airgeadais agus Pinsean an áit chun gearán a dhéanamh faoi bhanc. Ní mór deis a thabhairt don soláthraí an fhadhb a réiteach ar dtús, agus cóip de do litir fhreagra deiridh a bheith agat. Tá an fhoirm ghearáin ar fáil i nGaeilge freisin. Ní réitíonn an tOmbudsman díospóidí le hoibreoir cearrbhachais.

Éilimh bheaga

Tá an nós imeachta um éilimh bheaga ar fáil d'éilimh nach mó ná €2,000. Ní mór don éilitheoir agus don fhreagróir araon cónaí a bheith orthu nó a bheith lonnaithe in Éirinn. Má tá cónaí ar pháirtí i mballstát eile den AE, ní mór an nós imeachta Eorpach a úsáid. Is féidir é a úsáid d'earraí nó do sheirbhísí a cheannaigh tú le haghaidh úsáid phríobháideach ó dhuine atá ag díol i gcúrsa gnó. Ní chuimsíonn sé fiacha (Citizens Information, leathanach curtha in eagar an 1 Nollaig 2025). Ní fios cé acu seirbhís nó fiach é airgead buaite nár íocadh. Ní mholtar é anseo; luaitear é mar fhéidearthacht amháin.

Ní féidir leis an CCPC cásanna aonair a phlé le gnólachtaí, ach spreagann sé tomhaltóirí chun fadhbanna a thuairisciú dó.

Má cheapann tú gur camscéim atá ann: trí chéim láithreach

Molann an CCPC trí chéim, san ord seo:

1. Scoir den teagmháil láithreach. Sábháil gach rud: ríomhphoist, téacsanna, pictiúir scáileáin, ainmneacha úsáideora agus taifid idirbhirt.
2. Glaoigh ar do bhanc nó ar sholáthraí do chárta chomh luath agus is féidir, agus fiafraigh faoi ‘chargeback’ nó faoi aisiompú na híocaíochta.
3. Tuairiscigh an chamscéim don Gharda Síochána, fiú más beag an seans go bhfaighfear an t-airgead ar ais; cuidíonn tuairisc le fianaise a bhailiú. Má tháinig an chamscéim trí fhógra nó trí mhargadh ar líne, tuairiscigh don ardán é freisin.

Nuair a théann tú chuig stáisiún an Gharda Síochána, tabhair cóipeanna de na ríomhphoist agus sonraí an chuntais leat. Is patrún coitianta é i gcás camscéimeanna crannchuir go ndeirtear le duine gur bhuaigh sé nó sí rud éigin. Ansin deirtear leis nó léi go gcaithfear íoc chun an t-airgead a scaoileadh. Tá tuilleadh faoi chineálacha camscéimeanna ar an leathanach camscéimeanna cearrbhachais agus cad atá le déanamh láithreach.

Cad is féidir a dhéanamh anocht?

Má tá gearán faoi oibreoir cearrbhachais á ullmhú agat, seo ceithre chéim, san ord inar féidir iad a chur i gcrích inniu.

1. Sábháil an fhianaise. Is fiú ráiteas bainc a íoslódáil ar dtús. Léiríonn sé dátaí agus méideanna na n-íocaíochtaí leis an oibreoir, agus tá siad ag teastáil ón ngearán agus ón mbanc araon.
2. Scríobh chuig an oibreoir agus iarr air an cás a réiteach.
3. Seiceáil clár an GRAI agus roghnaigh an cosán. Má tá ceadúnas ag an oibreoir agus gur tharla an sárú tar éis an 1 Iúil 2026, déan gearán leis an Údarás. Ar shlí eile, téigh chuig an mbanc nó chuig an gcúirt.
4. Má d'úsáid tú cárta, nó má cheapann tú gur camscéim atá ann, cuir glaoch ar do bhanc.

Uaireanta is nuair a thuigeann duine cé mhéad atá caillte aige a thosaíonn díospóid faoi airgead. Má tá imní ort faoin méid atá caillte agat, nó faoi do chearrbhachas i gcoitinne, glaoigh ar an líne chabhrach náisiúnta le haghaidh cearrbhachais ar 1800 936 725. Tá tacaíocht ar fáil freisin ó GamblingCare.ie.

Féach freisin: cabhair le fadhb chearrbhachais agus cearrbhachas freagrach agus cá bhfuil cabhair le fáil. Eolas ginearálta é seo, ní comhairle dlí.

Ceisteanna coitianta

An réitíonn an GRAI díospóidí idir custaiméirí agus oibreoirí?

Ní réitíonn. Deir an GRAI nach féidir leis díospóidí idir tomhaltóirí agus oibreoirí a réiteach. Scrúdaíonn sé líomhaintí go ndearna oibreoir ceadúnaithe sárú ar oibleagáid faoin Acht. Maidir le díospóid faoi airgead, ardaigh í go díreach leis an oibreoir ar dtús. Ansin is féidir leat dul chuig an mbanc nó chuig an gcúirt.

Cá fhad atá agat chun gearán a dhéanamh leis an GRAI?

Tá 12 mhí agat ó dháta an tsáraithe líomhnaithe, de réir alt 180(4) den Acht. Féadfaidh an tÚdarás an tréimhse a shíneadh má mheasann sé go bhfuil sin cuí agus nach ndéanfadh sé éagóir ar an oibreoir, ach ní cóir brath air. Ní féidir leis an GRAI sáruithe a scrúdú a tharla roimh an 1 Iúil 2026.

An féidir gearán faoi oibreoir cearrbhachais gan cheadúnas a dhéanamh leis an GRAI?

Ní tríd an bhfoirm ghearáin. Níl sí le húsáid i gcás oibreora gan cheadúnas; úsáidtear foirm na bhfiosrúchán ginearálta ina háit. Baineann sé seo faoi láthair le casaíní ar líne, mar níl ceadúnas cluichí ar bith sa chlár amhail an 6 Deireadh Fómhair 2026.

Cad ba cheart a bheith i ngearán faoi oibreoir cearrbhachais chuig an GRAI?

Cúig rud: d'ainm agus do shonraí teagmhála, ainm an oibreora cheadúnaithe, cur síos soiléir ar an ngearán agus ar an oibleagáid a sáraíodh dar leat, dáta nó dátaí an tsáraithe líomhnaithe, agus aon fhianaise thacaíochta. Cuir an gearán isteach i scríbhinn ar fhoirm ar líne an GRAI.

An féidir gearán a dhéanamh faoi rud a tharla roimh an 1 Iúil 2026?

Ní féidir leis an Údarás sáruithe líomhnaithe a scrúdú a tharla sular fuair an t-oibreoir ceadúnas uaidh. Is é an 1 Iúil 2026 an dáta tosaigh. Ní stopann sé sin thú ó labhairt leis an oibreoir nó le do bhanc faoin gcás.

An bhfuil ‘chargeback’ cinnte?

Níl. Deir ECC Ireland nach bhfuil aon ráthaíocht ann go n-éireoidh leis an mbanc an t-airgead a aisghabháil. Deir an CCPC go mbíonn 90–120 lá agat chun íocaíocht a chur faoi dhíospóid, i bhformhór na gcásanna. Iarr ar do bhanc go gasta, agus coinnigh na taifid go léir.

Foinsí

• Údarás Rialála Cearrbhachais na hÉireann (GRAI), Complaints: cad a scrúdaíonn an GRAI, trí cheist roimh ghearán, ábhair gearáin, an fhoirm, oibreoir gan cheadúnas (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)
• GRAI, Register: líon na gceadúnas agus na n-oibreoirí, CSV íoslódáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026
• GRAI, Commencement of remote betting licences, an 30 Meitheamh 2026: iarratais ar cheadúnais eile le linn 2027 agus 2028
• GRAI, ‘Guidance on Relevant Obligations for Business to Consumer Licensees’ (PDF, an 17 Feabhra 2026): dea-chleachtas gearán inmheánach, alt 155, 164, 165, 171, 172 agus 174
• Gambling Regulation Act 2024, alt 180 (gearáin, 12 mhí) agus alt 206 (uasmhéid na fíneála), leagan athbhreithnithe Choimisiún um Athchóiriú an Dlí (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)
• Citizens Information, The law on gambling in Ireland (leathanach curtha in eagar an 17 Iúil 2026)
• CCPC, Disputed card transactions (chargeback) (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)
• ECC Ireland, What is chargeback? (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)
• Financial Services and Pensions Ombudsman, Make a complaint (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)
• Citizens Information, Small claims procedure (leathanach curtha in eagar an 1 Nollaig 2025)
• CCPC, What to do if you've been scammed (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)
• An Garda Síochána, I've been caught out by an online scam: what should I do? (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)
• GamblingCare.ie: an líne chabhrach náisiúnta, 1800 936 725 (seiceáilte an 6 Deireadh Fómhair 2026)

Tá an treoir seo ar conas gearán faoi oibreoir cearrbhachais a dhéanamh bunaithe ar fhoinsí a seiceáladh an 6 Deireadh Fómhair 2026. Má athraíonn an dlí nó cleachtas an GRAI, athrófar an téacs seo freisin.